Przeczytane Książki.
  KSIĄŻKA TV   KSIĄŻKI I LUDZIE   KATALOG KSIĄŻEK   ZNALEZIONE W KSIĄŻKACH   KONKURSY   COOKIES
 
rozmiar czcionki:  A A A

Jerzy Czech - Wdrapałem się na piedestał

2013-09-16 16:20:49
Autor: Jerzy Czech
Tytuł: Wdrapałem się na piedestał
Wydawnictwo: Czarne
Rok wydania: 2013
Miejsce wydanie: Wołowiec
Wydanie: I
Obwoluta: Nie
Stron: 464
Nakład: b.d.

     "Polacy i Rosjanie mają ze sobą bardzo wiele wspólnego. Tak samo się bawią, smucą, cierpią i śmieją... Słowiańska dusza... W zasadzie wszystkie zachowania są podobne i nie da się nas porównać do innych nacji. Jesteśmy wyjątkowi." Równo przed dekadą słowa te padły z ust rosyjskiego aktora, Aleksandra Domogarowa, znanego nam przede wszystkim z brawurowej kreacji Bohuna, nakreślonego ręką Sienkiewicza, którego na ekran przeniósł Jerzy Hoffman. Jednym z dowodów na słuszność tej tezy jest historia rosyjskiego samizdatu. Samizdat był, a w pewnym sensie jest nadal, odpowiednikiem naszego drugiego obiegu w Rosji Sowieckiej, z tym że na większą skalę, łącząc artystów różnych rodzajów sztuk i rozwijając nowe prądy artystyczne, niezależne od socrealizmu i przeważnie znacznie od niego barwniejsze. Wdrapałem się na piedestał to antologia tej twórczości.

     Wyboru 16 twórców dokonał tłumacz całości, Jerzy Czech. Nieomal pominął bez dwóch zdań największego z samizdatowców, Josifa Brodskiego (2 wiersze!), eksponując np. Igora Cholina. Nie przypomina nam powoli zapominanych Wysockiego i Okudżawy, którzy jako autorzy znani w Polsce, umożliwić by nam mogli nawigację w tym szczodrym wyborze. Dla czytelnika polskiego te trzy nazwiska, to ikony rosyjskiej poezji powojennej, których zabrakło w tej otchłani.

     Tak, otchłani. Bo wrzuca nas Czech wraz ze swoimi kolegami po piórze w otchłań poetów cierpiących. Choć zebrał twórców z pięćdziesięciolecia totalitaryzmu (o różnym natężeniu represji) w Rosji, uderza odbiorcę ich ogromna wspólnota. Mimo różnic pokoleniowych, intelektualnych, różnych poetyk i koncepcji sztuki w ogóle, samizdat jawi się jako pewien monolit. Na fundamencie ironicznego dystansu do rzeczywistości przeplata się gorycz, humor (często dosadny), poszukiwanie wolności, poczucie odrzucenia, strach i jednocześnie afirmacja życia, problem tożsamości rosyjskiej (swoją drogą bardzo ciekawy problem), skrajne emocje - to podstawa samizdatu, bez względu na to, czy opisana aforyzmem, wierszem wolnym, czy sonetem. Jest to poezja skrajności bez uniesień, cierpienia bez patosu, wolności bez nadziei. Toteż skala zjawisk poetyckich jest niezmiernie szeroka. Opisy nędzy życia w systemie totalnym

życiorys kobiety czterdziestosiedmioletniej.
mieszkała w baraku.
umarła bezdzietnie.
pracowała w męskiej toalecie.
po co żyła na tym świecie.

przeplatają się obrazkami pogodzenia z naturą świata:
 
Dziewczęcy chórek piosenkę nuci z cicha
I ciesząc ucho - oko rozwesela.
A wszystko razem tlen zawzięcie wdycha
Dwutlenek węgla natomiast wydziela.
 
     My, naznaczeni przez historię podobnym doświadczeniem (choć nie w takiej skali jak Rosjanie), niewiele zaiste potrzebujemy by czytając te wiersze, nawet nie tyle je uchwycić, co istotowo zrozumieć. Ta antologia to próba pokonania trudności, pozostania sobą (kimkolwiek się jest), wydrwienia i ominięcia polityki (mimo przesiąknięcia nią twórców i przyczyny, dla której doszło do powstania samizdatu). Ambicją Czecha nie było to, by ukazaną przezeń rosyjską poezją rzucić odbiorców na kolana, sprawić by jej rzemiosło i myśl wprawiło nas w oniemienie, lub przypomnieć ballady młodości. Czech stworzył encyklopedię poezji, która się nie ugięła. Poezji bliskiej naszym własnym doświadczeniom, a poprzez pewne kontrasty pozwalającą nam się współokreślać z naprawdę bliskimi nam, mimo - o ironio - polityki, Rosjanami.
 
(Jerzy Kopański)
Dodaj do ulubionych Dodaj do ulubionych     Poleć artykuł znajomemu Poleć znajomemu     Dodaj swój komentarz Dodaj komentarz
 

Wyślij e-mail rekomendujący ten artykuł

E-mail adresata
 
 
Jerzy Czech - Wdrapałem się na piedestał

Czytaj cały artykuł

 
Twoje Imię i Nazwisko
 
Twój E-mail
 
 

Dodaj swój komentarz do artykułu.
 
Komentarz
 
Autor
 
 
Wasze komentarze
Jeszcze nie skomentowano powyższego artykułu.
Wszystkie komentarze są własnością ich autorów. Autor ponosi pełną odpowiedzialność za treść wpisu. Jeżeli wynikną z tego konsekwencje prawne, redakcja może przekazać wszelkie informacje stronom zainteresowanym na temat danego użytkownika oraz pomóc w jego zlokalizowaniu.
Szukaj 
 
Twój Profil
Login
 
Hasło
 
 
Wpisz swój adres e-mail, który podałeś przy rejestracji.
E-mail
 
Szukamy Przyjaciół Książek
Jeśli jesteś zainteresowany współtworzeniem społeczności czytelniczej naszego portalu...
 
O firmie   Współpraca   Redakcja   Polityka prywatności   Kontakt
Copyright © 2019 Przeczytane Książki. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Projekt i realizacja L77