Przeczytane Książki.
  KSIĄŻKA TV   KSIĄŻKI I LUDZIE   KATALOG KSIĄŻEK   ZNALEZIONE W KSIĄŻKACH   KONKURSY   COOKIES
 
Dział: historia
rozmiar czcionki:  A A A

Jak powstały książki - pismo (2)

2010-10-28 13:05:51
Pismo ideograficzne
    
    
Obrazy dały początek pismu obrazkowemu, ideograficznemu (grec. idea - wyobrażenie + grapho - piszę). Zasadnicze znaczenie miały w nim nie znaki języka lecz obrazy przedmiotów, które przekazywały określone treści. I tak rysunek foki oznaczał po prostu fokę ale już na przykład koło z wybiegającymi promieniami mogło oznaczać słońce, porę dnia, wędrówkę, ciepło, życie. Odczytanie pisma ideograficznego nie jest łatwe.
     W dalszym rozwoju pismo oparło się o trwałe elementy mowy i w różnych etapach przeszło olbrzymią drogę przemian, począwszy od skomplikowanych do najprostszych, jaką jest pismo współczesne. Proces ten dokonywał się niezależnie od siebie w trzech kręgach kulturowych świata starożytnego: w Azji Wschodniej, wśród ludów Ameryki oraz u społeczeństw basenu Morza Śródziemnego. Wszędzie pismo przechodziło tę samą drogę: od pisma obrazkowego do wyrazowego. Prawie wszystkie pisma starożytnych udało się odczytać: tajemnicą pozostają do dziś hieroglify Majów oraz quippu Azteków. Prace nad odczytaniem starych pism trwały całe wieki, największe - być może - trudności sprawiało pismo dorzecza Eufratu i Tygrysu.

Pismo klinowe

    
Sumerowie, zamieszkujący tereny między Eufratem a Tygrysem stworzyli jeden z najtrudniejszych systemów pisma, zwanym klinowym. Pismem tym posługiwali się Asyryjczycy, Babilończycy, Persowie. Początkowo było to pismo obrazkowe, w którym znak symbolizował jeden wyraz. Z biegiem czasu rysunki uległy uproszczeniu, przybierając kształt klinów wyciskanych w glinie drewnianą pałeczką o trójkątnym przekroju. Kliny uporządkowane były w grupy biegnące poziomo, pionowo i skośnie. Znaki pisma odpowiadały całym wyrazom i sylabom (w piśmie babilońsko-asyryjskim było ich ok. 400). Później Babilończycy wprowadzili odrębne znaki także dla samogłosek. Okres swojego największego rozkwitu przeżyło pismo klinowe w okresie pomiędzy 1300 a 600 rokiem p.n.e. Do dziś zachowało się około 100 tysięcy tabliczek zapisanych pismem klinowym.
     Odczytanie tych tabliczek napotkało rozliczne trudności; między innymi dzięki znakom wieloznacznym. Znak TI służył do zapisania zarówno słowa życie jak i strzała (oba słowa wymawiano tak samo). Aby je rozróżnić w czytaniu, pisarze stawiali przed nimi specjalne znaki określające, zwane determinatywami.
     Odczytanie pisma klinowego zapoczątkował Jerzy Grotenfend, nauczyciel z Getyngi. W 1802 roku odcyfrował on dwa krótkie teksty staroperskie z Persepolis, zawierające imiona królów: Dariusza i jego syna Kserksesa. Badania Grotenfenda dokończył angielski dyplomata Henryk Rowlinson, odczytując w 1846 roku napisy perski ze skały Behirstun, a także cztery lata później napisy babilońskie i asyryjskie.

Fot. 1. pismo ideograficzne, dysk z Phaistos
Fot. 2. pismo klinowe
Fot. 3. pismo klinowe - skała Behirstun

|aza|
Dodaj do ulubionych Dodaj do ulubionych     Poleć artykuł znajomemu Poleć znajomemu     Dodaj swój komentarz Dodaj komentarz
 

Wyślij e-mail rekomendujący ten artykuł

E-mail adresata
 
 
Jak powstały książki - pismo (2)

Czytaj cały artykuł

 
Twoje Imię i Nazwisko
 
Twój E-mail
 
 

Dodaj swój komentarz do artykułu.
 
Komentarz
 
Autor
 
 
Wasze komentarze
Jeszcze nie skomentowano powyższego artykułu.
Wszystkie komentarze są własnością ich autorów. Autor ponosi pełną odpowiedzialność za treść wpisu. Jeżeli wynikną z tego konsekwencje prawne, redakcja może przekazać wszelkie informacje stronom zainteresowanym na temat danego użytkownika oraz pomóc w jego zlokalizowaniu.
Szukaj 
 
Twój Profil
Login
 
Hasło
 
 
Wpisz swój adres e-mail, który podałeś przy rejestracji.
E-mail
 
Szukamy Przyjaciół Książek
Jeśli jesteś zainteresowany współtworzeniem społeczności czytelniczej naszego portalu...
 
O firmie   Współpraca   Redakcja   Polityka prywatności   Kontakt
Copyright © 2022 Przeczytane Książki. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Projekt i realizacja L77